Bij wettelijke rente in een incassoprocedure gaat het om de rente die een schuldeiser wettelijk mag berekenen over een openstaande vordering zodra je als schuldenaar te laat betaalt. Dit is geen boete, maar een vergoeding voor de schade die de schuldeiser lijdt doordat hij zijn geld niet op tijd ontvangt. Zodra je betalingstermijn verstreken is, begint de wettelijke rente automatisch te lopen, ook zonder dat daar een apart beding voor nodig is.
Wat is de wettelijke rente en hoe hoog is die?
De wettelijke rente is vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek. Er zijn twee varianten: één voor gewone consumentenschulden en één voor handelstransacties tussen bedrijven onderling.
- Wettelijke rente (consumenten): geldt als een consument te laat betaalt aan een bedrijf, of in situaties tussen particulieren. De hoogte wordt elk halfjaar opnieuw vastgesteld door de overheid. Controleer de actuele rente via Rijksoverheid.nl, want dit percentage kan veranderen.
- Wettelijke handelsrente: geldt bij transacties tussen bedrijven onderling. Dit percentage ligt structureel hoger dan de gewone wettelijke rente, omdat bedrijven geacht worden commerciële risico’s te dragen.
De actuele percentages staan altijd gepubliceerd op Rijksoverheid.nl. Gebruik voor je berekening altijd het percentage dat geldt op het moment dat de rente ingaat, en houd er rekening mee dat het percentage tussentijds kan wijzigen als een vordering lang openstaat.
Wanneer begint de wettelijke rente te lopen bij incasso?
De wettelijke rente gaat in op de dag dat je in verzuim bent. Dat klinkt technisch, maar het komt op het volgende neer: als er een vaste betalingstermijn is afgesproken (bijvoorbeeld 30 dagen), dan ben je de dag na het verstrijken van die termijn automatisch in verzuim. De rente begint dan direct te lopen, zonder dat de schuldeiser je eerst nog een extra aanmaning hoeft te sturen.
Is er geen vaste betalingstermijn afgesproken, dan heb je als schuldenaar doorgaans eerst een ingebrekestelling nodig. Dat is een schriftelijke aanmaning waarin je een redelijke termijn krijgt om alsnog te betalen. Betaal je ook dan niet, dan gaat de wettelijke rente lopen vanaf de datum in die ingebrekestelling.
Bij B2B-transacties (tussen bedrijven) gelden strengere regels. Onder de Wet betalingstermijnen geldt dat de handelsrente al na 30 dagen ingaat als er geen termijn is afgesproken, en dit kan niet zomaar contractueel worden weggeschreven ten nadele van de kleinere partij.
Zo reken je de wettelijke rente uit
De berekening is eenvoudig. Je vermenigvuldigt het openstaande bedrag met het toepasselijke rentepercentage, gedeeld door 365 (of 366 in een schrikkeljaar), en dat keer het aantal dagen dat de betaling te laat is.
Een concreet voorbeeld: stel, een factuur van 2.000 euro staat 90 dagen open en het toepasselijke rentepercentage is 6% per jaar. Dan is de berekening:
2.000 x 0,06 / 365 x 90 = ongeveer 29,59 euro aan wettelijke rente.
Dit bedrag loopt door zolang de vordering openstaat. Bij langlopende incassozaken kan de rente daardoor oplopen tot een merkbaar bedrag bovenop de hoofdsom.
Wettelijke rente in combinatie met incassokosten
In een incassoprocedure komen er naast wettelijke rente vaak ook incassokosten bij. Die zijn gebaseerd op de Wet incassokosten (WIK) en worden berekend als een percentage van de hoofdsom, met een wettelijk minimum en maximum. Wettelijke rente en incassokosten zijn twee aparte posten: de rente vergoedt het renteverlies, de incassokosten vergoeden de moeite van het innen.
Belangrijk om te weten: de wettelijke rente wordt berekend over de hoofdsom, niet over de hoofdsom plus incassokosten. Schuldeisers mogen die kosten dus niet zomaar optellen bij de grondslag voor de renteberekening, tenzij een rechter dat anders bepaalt.
Kan een schuldeiser meer rente vragen dan de wettelijke rente?
Ja, dat is mogelijk als partijen in een overeenkomst een hogere contractuele rente hebben afgesproken. In dat geval geldt de contractuele rente in plaats van de wettelijke rente. Staat er niets in het contract, of is de afgesproken rente lager dan de wettelijke rente, dan heeft de schuldeiser in principe altijd recht op minimaal de wettelijke rente. Een afwijking naar beneden is in consumentensituaties vaak niet toegestaan.
Wat als je het niet eens bent met de gevorderde rente?
Controleer altijd of de ingangsdatum klopt. Een veelgemaakte fout is dat een incassobureau de rente laat ingaan op een datum waarop je nog niet in verzuim was. Vraag om een gespecificeerde renteberekening en check het rentepercentage dat is gebruikt. Klopt er iets niet, dan kun je dit schriftelijk aanvechten. Kom je er niet uit, dan beslist uiteindelijk de rechter over de juiste renteberekening bij een gerechtelijke procedure.
Wettelijke rente bij incasso is dus geen willekeurig getal dat een incassobureau zelf bepaalt. Het is een wettelijk geregeld systeem met vaste regels over de ingangsdatum, het percentage en de berekeningsgrondslag. Controleer bij een incassovordering altijd of die regels correct zijn toegepast voordat je betaalt of bezwaar maakt.