De kantonrechter inschakelen doe je door een dagvaardingsprocedure te starten bij de rechtbank. Je hebt daarvoor geen advocaat nodig: bij de kantonrechter mag je jezelf vertegenwoordigen of iemand anders machtigen om namens jou op te treden. De kantonrechter behandelt zaken over geldbedragen tot 25.000 euro, arbeidsconflicten, huurkwesties en consumentenzaken.
Wanneer schakel je de kantonrechter in?
De kantonrechter is bedoeld voor relatief eenvoudige civiele zaken. Denk aan een huurder die zijn huur niet betaalt, een werkgever die loon inhoudt, een aannemer die zijn werk niet afmaakt of een webshop die een product niet terugneemt. Zolang je vordering niet hoger is dan 25.000 euro, hoort je zaak bij de kantonrechter. Bij hogere bedragen ga je naar de rechtbank in een andere samenstelling en heb je wél een advocaat nodig.
Arbeids- en huurzaken zijn altijd voor de kantonrechter, ongeacht het bedrag. Dat geldt ook voor incassozaken en geschillen over consumentenkrediet. Twijfel je of jouw zaak bij de kantonrechter thuishoort? De rechtspraak.nl-website van de Rechtspraak geeft een overzicht per zaaktype.
De stappen om de kantonrechter in te schakelen
De procedure begint met een dagvaarding. Dat is een officieel document waarmee je de tegenpartij oproept om voor de rechter te verschijnen. Hieronder staan de stappen op een rij:
- Stap 1: Stuur eerst een aanmaning. Zorg dat je de wederpartij schriftelijk hebt gesommeerd en een redelijke termijn hebt gegeven om te betalen of te reageren. Dit is formeel vereist en toont aan dat je het minnelijk hebt geprobeerd.
- Stap 2: Stel de dagvaarding op. Een dagvaarding bevat jouw naam en adres, de naam en het adres van de gedaagde, een duidelijke omschrijving van je vordering en de onderbouwing daarvan. Je kunt dit zelf schrijven of een model gebruiken van de Rechtspraak.
- Stap 3: Laat de dagvaarding betekenen door een deurwaarder. Je kunt de dagvaarding niet zelf bezorgen. Een gerechtsdeurwaarder overhandigt het document officieel aan de gedaagde. De kosten hiervoor zijn naar schatting tussen de 100 en 200 euro in 2026, afhankelijk van de deurwaarder en de situatie.
- Stap 4: Dien de dagvaarding in bij de rechtbank. Na betekening lever je een kopie in bij de griffie van de bevoegde rechtbank. Welke rechtbank bevoegd is, hangt af van de woonplaats van de gedaagde of de locatie waar de overeenkomst uitgevoerd moest worden.
- Stap 5: Betaal het griffierecht. Voor het behandelen van je zaak betaal je griffierecht aan de rechtbank. Voor particulieren is dit naar schatting rond de 85 tot 250 euro in 2026, afhankelijk van de hoogte van je vordering. Je kunt dit bedrag terugvorderen als je de zaak wint.
- Stap 6: Verschijn op de zitting. Op de zittingsdag leg je mondeling je standpunt uit aan de kantonrechter. Je mag daarvoor aantekeningen of een pleitnota meenemen. De gedaagde krijgt ook de gelegenheid te reageren.
Advocaat of niet?
Bij de kantonrechter ben je vrij om zonder advocaat te procederen. Je kunt jezelf vertegenwoordigen of een gemachtigde aanwijzen. Een gemachtigde mag iedereen zijn die jij vertrouwt, dus ook een familielid, vriend of een juridisch adviseur zonder advocatentitel. Dit maakt de kantonrechter toegankelijker dan hogere rechtscolleges.
Toch kan het slim zijn om juridisch advies in te winnen voordat je een zaak start. Zeker als de tegenpartij een advocaat heeft of als de zaak feitelijk ingewikkeld is. Het Juridisch Loket biedt gratis eerste rechtshulp en kan je helpen beoordelen of je kans van slagen hebt.
Wat als je de zaak verliest?
Als je de procedure verliest, moet je de proceskosten van de tegenpartij betalen. Bij de kantonrechter worden die kosten echter forfaitair vastgesteld: de rechter bepaalt een vaste vergoeding op basis van de hoogte van het belang, niet de werkelijke advocaatkosten. Dat bedrag is in de praktijk relatief beperkt, maar het is goed om dit risico mee te wegen voordat je start.
Verlies je, en wil je in beroep? Dan ga je naar het gerechtshof. Daar heb je wél een advocaat nodig, en dat brengt aanzienlijk hogere kosten met zich mee.
Wat als de gedaagde niet reageert?
Verschijnt de gedaagde niet op de zitting, dan kan de kantonrechter een verstekvonnis wijzen. Dat betekent dat de rechter je vordering in veel gevallen toewijst zonder verdere discussie. Je kunt het vonnis daarna laten uitvoeren door een deurwaarder, die beslag kan leggen op loon of bezittingen van de gedaagde.
De kantonrechter inschakelen is dus een concrete en toegankelijke stap als je er via overleg niet uitkomt. De procedure kost tijd en geld, maar je hebt geen advocaat nodig en de drempel is bewust laag gehouden. Zorg dat je je vordering goed onderbouwt met schriftelijk bewijs zoals facturen, e-mails en aanmaningen. Hoe sterker je dossier, hoe groter de kans op een gunstig vonnis.