Een deurwaarder heeft meer bevoegdheden dan een gewoon incassobureau, maar ook een deurwaarder mag lang niet alles. Wat een deurwaarder mag, hangt af van de situatie: heeft hij een rechterlijk vonnis of niet, en om wat voor soort schuld gaat het? In dit artikel lees je precies wat de grenzen zijn, zodat je weet waar je aan toe bent.
Wanneer mag een deurwaarder worden ingeschakeld?
Een schuldeiser mag een gerechtsdeurwaarder inschakelen als jij een rekening of schuld niet betaalt. Dat kan een bedrijf zijn, maar ook een particulier. De deurwaarder werkt dan namens de schuldeiser en probeert de betaling alsnog te krijgen.
Er zijn twee soorten deurwaarders: de gerechtsdeurwaarder en de belastingdeurwaarder. De gerechtsdeurwaarder werkt voor particulieren en bedrijven. De belastingdeurwaarder werkt alleen voor de overheid, bijvoorbeeld voor de Belastingdienst of het CJIB. Beide hebben vergelijkbare bevoegdheden, maar de belastingdeurwaarder heeft soms iets meer speelruimte omdat hij ook zonder vonnis beslag kan leggen.
Wat mag een deurwaarder doen zonder rechterlijk vonnis?
Zonder vonnis zijn de bevoegdheden van een deurwaarder beperkt. In dit geval mag hij je aanmanen, documenten betekenen en aanmaningsbrieven bezorgen. Hij mag je dus contacteren en waarschuwen, maar hij mag nog geen beslag leggen op je spullen, loon of bankrekening.
De deurwaarder mag je thuis opzoeken om te praten of een brief te overhandigen. Hij mag ook informatie verzamelen over jouw financiële situatie, zodat hij weet welke stappen hij later kan zetten. Maar zolang er geen vonnis is, moet hij het daarbij laten.
Wat mag een deurwaarder na een rechterlijk vonnis?
Zodra een rechter een vonnis heeft uitgesproken of er een dwangbevel is afgegeven, krijgt de deurwaarder veel meer mogelijkheden. Hij mag dan beslag leggen op:
- Je loon of uitkering, tot een bepaald maximum. Een deel van je inkomen blijft altijd beschermd: de zogenoemde beslagvrije voet.
- Je bankrekening, inclusief spaargeld.
- Je inboedel, zoals meubels, elektronica of een auto.
- Je vorderingen op anderen, bijvoorbeeld als iemand jou nog geld schuldig is.
Bij beslag op de inboedel mag de deurwaarder je huis betreden om spullen te registreren of mee te nemen. Hij mag dit alleen doen als hij een geldig vonnis of dwangbevel heeft. Zonder die papieren mag hij niet zomaar naar binnen.
Wat mag een deurwaarder niet doen?
Er zijn duidelijke grenzen aan de bevoegdheden van een deurwaarder. Het is goed om die te kennen, zodat je weet wanneer iemand zijn boekje te buiten gaat.
Een deurwaarder mag niet:
- Je huis binnengaan zonder toestemming of zonder geldig vonnis.
- Spullen meenemen die noodzakelijk zijn voor je dagelijks leven, zoals een bed, koelkast of kleding.
- Beslag leggen op je gehele inkomen. De beslagvrije voet zorgt ervoor dat je altijd genoeg overhoudt om van te leven.
- Je bedreigen, intimideren of onder druk zetten op een manier die niet is toegestaan.
- Meer kosten in rekening brengen dan wettelijk is toegestaan.
- Beslag leggen op kinderbijslag, zorgtoeslag of huurtoeslag, tenzij dit in bijzondere gevallen wettelijk is toegestaan.
Gedraagt een deurwaarder zich buiten zijn bevoegdheden? Dan kun je een klacht indienen bij de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG) of bij de rechter.
Mag een deurwaarder zomaar je huis binnenkomen?
Dit is een vraag die veel mensen bezighoudt. Het korte antwoord is: nee, niet zomaar. Een deurwaarder heeft toestemming nodig om een woning te betreden. Als jij de deur niet opendoet, mag hij niet naar binnen breken.
In uitzonderlijke gevallen kan een deurwaarder bij de rechter toestemming vragen om toch de woning te betreden, zelfs zonder jouw medewerking. Dat heet een machtiging tot binnentreden. Maar ook dan moet hij zich aan strikte regels houden en moet er een geldig vonnis zijn.
Wat kun je doen als een deurwaarder aan de deur staat?
Als een deurwaarder bij je aan de deur staat, is het slim om kalm te blijven en te weten wat je rechten zijn. Een aantal praktische stappen:
- Vraag altijd om een legitimatiebewijs. Een echte gerechtsdeurwaarder is verplicht zich te identificeren.
- Vraag om de officiële papieren, zoals het vonnis of dwangbevel. Zonder die documenten heeft de deurwaarder geen bevoegdheid om beslag te leggen.
- Doe de deur niet open als je twijfelt. Je bent niet verplicht om hem binnen te laten zonder geldige papieren.
- Neem contact op met het Juridisch Loket of een schuldhulpverlener als je niet weet wat je moet doen.
- Bekijk of je een betalingsregeling kunt treffen. Deurwaarders zijn vaak bereid om te onderhandelen over een afbetalingsplan.
Ook als schuldeiser kun je een deurwaarder inschakelen
Niet alleen schuldeisers met een groot bedrijf kunnen een deurwaarder inschakelen. Ook als particulier kun je een gerechtsdeurwaarder inhuren als iemand jou geld schuldig is en niet betaalt. De deurwaarder kan dan helpen om via de rechter een vonnis te krijgen en vervolgens beslag te laten leggen. De kosten hiervoor zijn normaal gesproken voor rekening van de schuldenaar, als de rechter dat zo bepaalt.
Weet je precies wat een deurwaarder mag en niet mag, dan sta je sterker als het zo ver komt. Twijfel je over jouw situatie? Zoek dan tijdig hulp bij het Juridisch Loket of een schuldhulpverlener in jouw gemeente.
Veelgestelde vragen
Mag een deurwaarder mijn volledige loon in beslag nemen?
Nee, een deurwaarder mag niet je volledige loon in beslag nemen. Er geldt altijd een beslagvrije voet: een bedrag dat je minimaal moet overhouden om van te leven. Hoeveel dat precies is, hangt af van jouw persoonlijke situatie, zoals je inkomen en of je kostganger of kostwinner bent.
Wat is het verschil tussen een deurwaarder en een incassobureau?
Een incassobureau heeft geen wettelijke bevoegdheden. Het mag je alleen aanmanen en vragen om te betalen. Een gerechtsdeurwaarder is een officiële functionaris met wettelijke bevoegdheden, zoals het leggen van beslag. Een incassobureau kan dus niet je spullen in beslag nemen; een deurwaarder onder bepaalde voorwaarden wel.
Mag een deurwaarder op zondag of ’s nachts langskomen?
In principe mag een deurwaarder alleen op werkdagen en op normale tijden langskomen. Buiten kantooruren, op zondag of op feestdagen mag een deurwaarder in de meeste gevallen geen beslag leggen of officiële handelingen verrichten, tenzij de rechter daar speciaal toestemming voor heeft gegeven.
Wat is de beslagvrije voet?
De beslagvrije voet is het deel van je inkomen waar een deurwaarder geen beslag op mag leggen. Dit bedrag is bedoeld om ervoor te zorgen dat je in je basisbehoeften kunt blijven voorzien, zoals huur, eten en zorgverzekering. De hoogte wordt automatisch berekend op basis van je persoonlijke situatie.
Kan ik een klacht indienen als een deurwaarder zich misdraagt?
Ja, dat kan. Als een deurwaarder zijn bevoegdheden overschrijdt of zich onprofessioneel gedraagt, kun je een klacht indienen bij de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG). Ook kun je naar de rechtbank stappen als je vindt dat de deurwaarder onrechtmatig heeft gehandeld.