Wat doet een deurwaarder en wanneer krijg je ermee te maken?

Een deurwaarder is geen strenger soort incassobureau. Een gerechtsdeurwaarder is een openbaar ambtenaar, en het zwaarste wat hij kan doen, beslag leggen op je loon, je bankrekening of je spullen, mag hij pas als er een rechterlijke uitspraak ligt. Er is één belangrijke uitzondering: bij een schuld aan de overheid is een dwangbevel genoeg, zonder dat er een rechter aan te pas komt. Welke van die twee routes op jou van toepassing is, bepaalt hoeveel tijd je hebt en wat je nu moet doen.

Wat een deurwaarder is

Volgens de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG) is een gerechtsdeurwaarder een openbaar ambtenaar die vonnissen ten uitvoer legt. Wie gerechtsdeurwaarder wil worden, vraagt de benoeming aan bij het ministerie van Justitie en Veiligheid en legt de eed af bij de rechtbank. Het Bureau Financieel Toezicht houdt toezicht op de financiën, de integriteit en de kwaliteit van de gerechtsdeurwaarder.

Alle gerechtsdeurwaarders in Nederland zijn lid van de KBvG, en de KBvG is verantwoordelijk voor het register van gerechtsdeurwaarders. Dat register is meteen je eerste controlemiddel als iemand zegt deurwaarder te zijn (zie verderop).

Wat een deurwaarder doet

Ondernemersplein, het informatiepunt van de overheid voor ondernemers, noemt deze taken van een gerechtsdeurwaarder:

  • een betaling of een betalingsregeling met de schuldenaar regelen;
  • de schuldenaar dagvaarden of oproepen als hij niet reageert of niet betaalt;
  • vonnissen betekenen, dat wil zeggen officieel bij je bezorgen;
  • loon of een bankrekening in beslag nemen;
  • de inboedel of de woning in beslag nemen;
  • ontruimingen uitvoeren;
  • de inboedel openbaar verkopen.

Een officieel stuk dat alleen een deurwaarder mag uitbrengen, zoals een dagvaarding of een betekend vonnis, heet een exploot. Wat er in zo’n stuk staat en hoe je het leest, staat in exploot van de deurwaarder: wat het is en wat je ermee moet doen. Kreeg je een gewone brief van een deurwaarderskantoor, lees dan brief van de deurwaarder: wat staat erin en wat doe je ermee.

Wanneer je met een deurwaarder te maken krijgt: twee routes

De eerste taak uit het lijstje, een betaling of regeling regelen, kan een deurwaarder al uitvoeren voordat er een rechter aan te pas komt. Voor beslag geldt iets anders. De KBvG is daar duidelijk over: beslag op je inkomen mag “alleen als de rechter u heeft veroordeeld tot betaling van deze schuld”. De uitzondering zijn schulden bij de overheid, zoals een onbetaalde boete of premie. Daar volstaat een dwangbevel.

Het stuk waarmee beslag mag worden gelegd heet een executoriale titel. Volgens de KBvG is dat een vonnis of een notariële akte met de woorden “In naam van de Koning”, of een dwangbevel van een overheidsinstantie zoals de Belastingdienst, het CJIB of een gemeente.

Route 1: schuld bij een bedrijf of particulier

Heb je een rekening niet betaald bij een bedrijf of een particulier, dan loopt de route via de rechter. De deurwaarder kan je eerst benaderen om te betalen of een regeling te treffen. Betaal je niet, dan kan hij je namens de schuldeiser dagvaarden. Pas als de rechter je heeft veroordeeld, kan hij beslag leggen.

Dat betekent ook: een dagvaarding is het moment om te reageren. De KBvG adviseert de dagvaarding te lezen en je bij de rechter te verweren als je het er niet mee eens bent. De deurwaarder zelf kan de opdracht niet weigeren en beoordeelt niet of de schuld klopt; dat is aan de rechter.

Route 2: schuld bij de overheid

Bij de Belastingdienst, het CJIB of de gemeente is geen rechter nodig. Het voorbeeld van de Belastingdienst laat zien hoe snel dat gaat. Na een aanmaning met een betaaltermijn van 2 weken volgt een dwangbevel. Dat moet je binnen 2 dagen na de datum van het dwangbevel betalen. Betaal je niet en neem je geen contact op, dan kan de Belastingdienst beslag leggen op je eigendommen, je loon, je uitkering of je banktegoed. Wie niet kan betalen, kan de BelastingTelefoon bellen (0800-0543) en vragen naar een betalingsregeling, uitstel of kwijtschelding.

De twee routes naast elkaar

Schuld bij bedrijf of particulier Schuld bij de overheid
Wat is nodig voor beslag Een vonnis van de rechter Een dwangbevel, zonder rechter
Wie zijn bijvoorbeeld de schuldeisers Bedrijven en particulieren Belastingdienst, CJIB, gemeente
Jouw moment om te reageren Uiterlijk bij de dagvaarding: betalen, regeling of verweer bij de rechter Bij de aanmaning en het dwangbevel: betalen of meteen contact opnemen
Rol van de rechter De rechter beoordeelt de schuld voordat er beslag mag komen Geen rechter vooraf; bij de Belastingdienst kun je binnen 6 weken bezwaar maken tegen de kosten van het dwangbevel, niet tegen de aanslag

Incassobureau of deurwaarder

Beslag leggen, betekenen en ontruimen staan op de takenlijst van de gerechtsdeurwaarder. Een incassobureau valt onder andere regels. Sinds 1 april 2024 geldt de Wet kwaliteit incassodienstverlening: bureaus die voor anderen buitengerechtelijk geld innen bij consumenten, moeten in een openbaar register staan. Justis beheert dat register, de Inspectie Justitie en Veiligheid houdt toezicht. Het verschil in de praktijk staat uitgewerkt in verschil tussen een incassobureau en een deurwaarder.

Als de deurwaarder aan de deur staat

Twijfel je of iemand echt deurwaarder is, vraag dan naar de gerechtsdeurwaarderspas of zoek de achternaam op in het register van de KBvG. Zich voordoen als gerechtsdeurwaarder is volgens de KBvG strafbaar.

Een deurwaarder mag zijn ambtshandelingen verrichten van 7.00 tot 20.00 uur, zes dagen per week. Op zon- en feestdagen en buiten die uren mag het niet, tenzij de rechter toestemming geeft.

Voor beslag op spullen, zoals meubels, een auto of een motor, geldt een vaste volgorde. Eerst wordt de titel betekend met het bevel om binnen twee dagen te betalen. Daarna beschrijft de deurwaarder de spullen in een proces-verbaal en kunnen ze openbaar worden verkocht; zo’n verkoop wordt op openbare websites aangekondigd. Op spullen waarvan redelijkerwijs te voorzien is dat ze niets opbrengen, mag geen beslag worden gelegd. Hoe zo’n verkoop verloopt, staat in deurwaarder veiling: zo werkt de openbare verkoop van inbeslaggenomen spullen.

Woon je met iemand samen en zijn de spullen van jou, terwijl de schuld van je huisgenoot is? De deurwaarder mag volgens de KBvG aannemen dat wie iets in bezit heeft, ook eigenaar is (artikel 3:119 Burgerlijk Wetboek). Neem daarom vóór het beslag contact op met de deurwaarder.

Een ontruiming gebeurt pas nadat de rechter die heeft uitgesproken. De spullen gaan dan naar buiten en de gemeente regelt de afvoer of opslag.

Beslag op je loon of uitkering: de beslagvrije voet

Bij beslag op je inkomen houd je recht op een minimumbedrag om van te leven: de beslagvrije voet. Elke beslaglegging op loon of spullen wordt geregistreerd in het Digitaal Beslagregister. Via Schuldenwijzer kun je met DigiD zien of er naar jouw naam is gezocht.

Wat je zelf doet, volgens de Rijksoverheid over het controleren van de beslagvrije voet:

  1. Controleer in de brief van de beslaglegger je inkomen, woonsituatie en woonkosten. In die brief staat ook je beslagvrije voet.
  2. Reken het na met de rekentool van Uwbeslagvrijevoet.
  3. Klopt het niet, neem dan contact op met de beslaglegger, het liefst binnen 4 weken.
  4. Verandert je situatie, vraag dan zelf om een nieuwe berekening. De beslagvrije voet gaat niet automatisch omhoog, behalve als je een bijstandsuitkering krijgt.

Vanaf 1 januari 2026 is de berekening veranderd, door aanpassingen in de huurtoeslag. Je beslagvrije voet kan daardoor lager uitvallen dan in 2025.

Een klacht over een deurwaarder

Vind je dat een deurwaarder zich niet aan de regels heeft gehouden, dan kun je klagen bij de Kamer voor Gerechtsdeurwaarders van de Rechtbank Amsterdam. Je hebt geen advocaat nodig. Je dient de klacht in binnen drie jaar nadat je van het handelen wist of kon weten, en betaalt €50 griffierecht. De Kamer kan onder meer een waarschuwing, een berisping, een boete tot €20.500 of een schorsing tot een jaar opleggen. Schadevergoeding kan de Kamer niet toekennen; daarvoor ga je naar de burgerlijke rechter. Tegen de beslissing kun je binnen 30 dagen in hoger beroep bij het Gerechtshof Amsterdam.

Wat je nu doet

  • Betaal aan het juiste adres. Is er een deurwaarder ingeschakeld, dan betaal je aan het deurwaarderskantoor, inclusief de kosten, en niet meer rechtstreeks aan de schuldeiser.
  • Vraag om een regeling. Een betalingsregeling kan als jij en de schuldeiser het eens worden. Mis je een termijn, dan kan de regeling vervallen en kan de deurwaarder opnieuw dagvaarden of beslag leggen.
  • Reageer op een dagvaarding. Ben je het niet eens met de schuld, dan voer je verweer bij de rechter.
  • Weet wat het kost. Incassokosten zijn sinds 1 juli 2012 wettelijk gemaximeerd; de kosten van beslag en executie liggen vast in een besluit over de tarieven van gerechtsdeurwaarders. Meer daarover in wat je echt moet weten over de kosten van een deurwaarder.
  • Zoek hulp. Je gemeente en schuldhulporganisaties helpen bij schulden. Geldfit geeft gratis advies via 0800-8115. Speelt de schuld binnen je relatie, lees dan schulden en je relatie: wanneer is je partner mee aansprakelijk.

Lees ook: een deurwaarder inschakelen: zo pak je het aan

Lees ook: deurwaarder no cure no pay: zo werkt het en waar je op moet letten

Laatst gecontroleerd op 25 oktober 2026.

Search