Het grootste verschil tussen een incassobureau en een deurwaarder is bevoegdheid. Een incassobureau kan alleen via brieven en telefoontjes proberen een schuldenaar te bewegen tot betaling. Een deurwaarder is een officiële, door de overheid benoemde ambtenaar die wettelijke dwangmaatregelen mag inzetten, zoals beslag leggen op loon, bankrekening of bezittingen. Die bevoegdheid maakt het verschil tussen vragen en afdwingen.
Wat doet een incassobureau?
Een incassobureau werkt in de buitengerechtelijke fase. Dat betekent: zonder tussenkomst van een rechter. Het bureau stuurt aanmaningen, belt de schuldenaar, onderhandelt over een betalingsregeling en probeert zo de openstaande factuur alsnog betaald te krijgen. Lukt dat, dan is de zaak opgelost zonder rechtbank.
Incassobureaus zijn vrij toegankelijk. Iedereen mag er een starten; er is geen verplichte opleiding of registratie bij een overheidsinstantie vereist. Dat verschilt sterk van een deurwaarder. De kwaliteit van incassobureaus loopt daardoor ook uiteen. Kies je voor een bureau, controleer dan of het is aangesloten bij een brancheorganisatie zoals de NVI (Nederlandse Vereniging van Incasso-ondernemingen).
Een incassobureau werkt meestal op basis van “no cure, no pay”: ze rekenen alleen kosten als ze ook daadwerkelijk geld innen. Die kosten worden als incassokosten doorberekend aan de schuldenaar, mits de wettelijke regels daarvoor zijn gevolgd.
Wat kan een deurwaarder wél en een incassobureau niet?
Een deurwaarder is een gerechtsdeurwaarder, benoemd door de Kroon en gebonden aan strikte regels en tuchtrecht. Dat geeft hem of haar unieke bevoegdheden:
- Dagvaarden (de schuldenaar voor de rechter brengen)
- Een vonnis betekenen (officieel overhandigen)
- Beslag leggen op loon, bankrekening, auto of inventaris
- Executoriaal betekenen van een dwangbevel
- Ontruimen van een woning of bedrijfspand
Een incassobureau mag dit allemaal niet. Wil je als schuldeiser echt dwang uitoefenen, dan heb je vroeg of laat altijd een deurwaarder nodig. Zonder rechterlijk vonnis kan zelfs een deurwaarder geen beslag leggen; het traject loopt dan van incassobureau naar rechter naar deurwaarder.
Verschil in kosten
Incassobureaus werken vaak op “no cure, no pay”-basis, wat het financiële risico voor jou als opdrachtgever laag houdt. Bij succes gaan de incassokosten in principe ten laste van de schuldenaar (tot wettelijke maxima). Een deurwaarder rekent vaste tarieven die deels bij wet zijn geregeld. Voor het uitbrengen van een dagvaarding, het leggen van beslag of het uitvoeren van een ontruiming gelden wettelijke ambtshandelingstarieven. Die kosten zijn in veel gevallen ook verhaalbaar op de schuldenaar, maar als die niets heeft, draai jij er als schuldeiser uiteindelijk voor op.
Reken er bij een gerechtelijk traject via de deurwaarder ook op dat er griffierecht betaald moet worden voor de rechtbank. Dat bedrag hangt af van de hoogte van de vordering. Bij kleine vorderingen (tot ruwweg een paar duizend euro) gaat het om honderden euro’s aan griffierecht; bij hogere vorderingen loopt dat op.
Wanneer kies je een incassobureau, en wanneer een deurwaarder?
Een incassobureau is een logische eerste stap als de vordering nog niet te oud is, de schuldenaar in principe vermogend genoeg lijkt om te betalen, en je de relatie niet direct via de rechter wil escaleren. Veel vorderingen worden in dit stadium al opgelost.
Schakel direct een deurwaarder in als de schuldenaar al eerder niet heeft gereageerd op aanmaningen, als je al een vonnis hebt liggen dat niet wordt nagekomen, of als spoed vereist is (denk aan een dreigend faillissement van de schuldenaar). Een deurwaarder kan ook zelf de buitengerechtelijke incassofase verzorgen; je hoeft dus niet per se eerst langs een incassobureau.
Een derde optie die het ondernemersplein van de overheid ook noemt, is een incasso-advocaat. Dat is handig als de zaak juridisch ingewikkeld ligt, als er ook een rechtszaak loopt, of als de schuldenaar zelf juridische bijstand heeft.
Volgorde in de praktijk
In de meeste gevallen loopt het traject zo:
- Stap 1: eigen aanmaningen sturen
- Stap 2: incassobureau of deurwaarder inschakelen voor buitengerechtelijke incasso
- Stap 3: als betaling uitblijft, dagvaarding via de deurwaarder en gang naar de rechter
- Stap 4: vonnis laten betekenen en zo nodig beslag laten leggen door de deurwaarder
Je kunt stap 2 overslaan en meteen naar een deurwaarder gaan. Dat spaart soms tijd, maar kost wel meer als de schuldenaar toch nog gewoon had willen betalen bij een eenvoudige aanmaning.
Kort samengevat: een incassobureau is goedkoper en laagdrempeliger, maar heeft geen wettelijke macht. Een deurwaarder kost meer, maar kan echt doorpakken als betalen wordt geweigerd. Bij hardnekkige wanbetalers of hoge vorderingen is de deurwaarder uiteindelijk de enige partij die het geld daadwerkelijk kan afdwingen.