Een belastingschuld verjaart na 5 jaar. Dat betekent dat de Belastingdienst na die termijn het recht verliest om de schuld via dwanginvordering te innen. De verjaringstermijn is geregeld in de Invorderingswet en de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De termijn begint te lopen zodra de betalingstermijn op de aanslag is verstreken.
Toch is verjaring minder eenvoudig dan het klinkt. De Belastingdienst kan de termijn onderbreken, waardoor de klok opnieuw begint te lopen. Hieronder lees je precies hoe dat werkt en wat je in de praktijk kunt verwachten.
Hoe werkt de verjaringstermijn van een belastingschuld?
De 5-jaarstermijn gaat in op de dag na de dag waarop de betalingstermijn van de belastingaanslag verstrijkt. Stel: je ontvangt een aanslag met een betalingstermijn tot 1 april 2020. Dan begint de verjaringstermijn op 2 april 2020 en eindigt die in beginsel op 2 april 2025.
Verjaring geldt voor de invorderingsbevoegdheid: het recht van de ontvanger (de Belastingdienst) om de schuld daadwerkelijk te innen via dwangmiddelen zoals loonbeslag of bankbeslag. De schuld zelf blijft wettelijk bestaan, maar de Belastingdienst mag na verjaring geen dwangmaatregelen meer nemen om haar te innen.
Stuiting: zo begint de termijn opnieuw
De verjaringstermijn stopt niet vanzelf na 5 jaar als de Belastingdienst actie onderneemt. Elke officiële handeling die de Belastingdienst verricht om de schuld te innen, stuit (onderbreekt) de verjaring. Na een stuiting begint een nieuwe termijn van 5 jaar te lopen.
Handelingen die de verjaring stuiten zijn onder meer:
- Het betekenen van een dwangbevel
- Het leggen van beslag op bankrekening, loon of vermogen
- Een schriftelijke aanmaning of mededeling van de ontvanger waaruit blijkt dat hij aanspraak maakt op betaling
- Het treffen of hernieuwen van een betalingsregeling
In de praktijk betekent dit dat een belastingschuld bij een actief invorderende Belastingdienst vrijwel nooit verjaart. Elke keer dat er contact is over de schuld of een formele stap wordt gezet, wordt de klok opnieuw ingesteld.
Wanneer verjaart een belastingschuld in de praktijk wél?
Echte verjaring komt relatief weinig voor, maar het is niet onmogelijk. Het gebeurt het vaakst in situaties waarin de Belastingdienst jarenlang geen actie heeft ondernomen, bijvoorbeeld omdat iemand langdurig onvindbaar was, naar het buitenland was vertrokken, of de schuld intern niet correct was gevolgd.
Soms speelt ook mee dat een schuldenaar na een faillissement of schuldsanering geen verhaalbare bezittingen meer heeft. De Belastingdienst kan dan besluiten de invordering tijdelijk of definitief op te schorten, wat in sommige gevallen uiteindelijk tot verjaring leidt als er geen nieuwe stuiting plaatsvindt binnen de 5 jaar.
Verjaring is geen kwijtschelding
Een belangrijk verschil: verjaring is niet hetzelfde als kwijtschelding. Bij kwijtschelding wordt de schuld officieel voor een deel of volledig tenietgedaan. Bij verjaring vervalt alleen het recht op dwanginvordering, maar de schuld blijft in formele zin bestaan. Je kunt de schuld dus nog steeds vrijwillig betalen, en in theorie kan de Belastingdienst je er nog op aanspreken, al heeft hij geen juridisch afdwingbaar middel meer.
Kwijtschelding vraag je actief aan bij de Belastingdienst en is gebonden aan strenge inkomenscriteria. Verjaring overkomt je, en je kunt er zelf weinig aan doen, tenzij je de stuiting probeert te voorkomen door geen contact te hebben. Dat is geen verstandige strategie: het vermijden van de Belastingdienst leidt doorgaans tot veel grotere problemen dan de schuld zelf.
Wat als de Belastingdienst toch nog int na verjaring?
Als de Belastingdienst na het verstrijken van de verjaringstermijn toch nog probeert te innen zonder dat er een geldige stuiting heeft plaatsgevonden, kun je een beroep doen op verjaring. Dit doe je door dit schriftelijk en onderbouwd kenbaar te maken aan de ontvanger. In veel gevallen is het verstandig om hiervoor een fiscaal jurist in te schakelen, omdat het bewijs van verjaring (of het ontbreken van geldige stuitingshandelingen) juridisch complex kan zijn.
De Belastingdienst houdt zelf ook bij wanneer een schuld verjaart. In de praktijk zijn er gevallen waarbij de ontvanger een schuld afboekt vanwege verjaring zonder dat de belastingschuldige er zelf actief iets voor hoeft te doen.
Kortom: de verjaring van een belastingschuld na 5 jaar biedt een wettelijke grens aan de invorderingsbevoegdheid van de Belastingdienst, maar die termijn wordt in de meeste actieve gevallen onderbroken voordat ze wordt bereikt. Twijfel je of jouw schuld mogelijk verjaard is? Laat de situatie dan beoordelen door een fiscaal jurist, want de precieze datum van de laatste stuiting is doorslaggevend.