Bij een ingebrekestelling geef je de schuldenaar een redelijke termijn om alsnog na te komen. Hoe lang die termijn precies moet zijn, staat nergens vastgelegd in de wet. Het hangt volledig af van de omstandigheden van het geval. Dat klinkt vaag, maar in de praktijk zijn er wel duidelijke richtlijnen.
Hieronder lees je waar je op moet letten bij het bepalen van de termijn, wat als redelijk geldt en wanneer je zelfs helemaal geen termijn hoeft te stellen.
Wat is een redelijke ingebrekestelling termijn?
De wet (artikel 6:82 van het Burgerlijk Wetboek) eist dat je de schuldenaar een redelijke termijn geeft voor nakoming. Wat redelijk is, verschilt per situatie. Rechters kijken daarbij naar meerdere factoren:
- Hoe complex is de prestatie die de schuldenaar moet leveren?
- Hoeveel tijd heeft hij normaal gesproken nodig om dit te regelen?
- Is de schuldenaar al eerder gesommeerd of gewaarschuwd?
- Hoe lang duurt de tekortkoming al?
- Heeft de schuldenaar zelf aangegeven wanneer hij kan leveren?
In de praktijk wordt voor eenvoudige gevallen, zoals het betalen van een factuur of het opleveren van een product, een termijn van 14 dagen vaak als redelijk gezien. Voor complexere werkzaamheden, zoals herstel van bouwgebreken of het leveren van maatwerk, kan een langere termijn van vier tot acht weken gepast zijn.
Mag de termijn ook korter zijn?
Ja, een kortere termijn kan redelijk zijn als de omstandigheden dat rechtvaardigen. Denk aan een situatie waarbij je al meerdere keren mondeling hebt gevraagd om nakoming, of waarbij de schuldenaar zelf al heeft aangegeven dat hij niet van plan is na te komen. In dat geval mag je de termijn beperken tot bijvoorbeeld zeven dagen of zelfs korter.
Stel je een te korte termijn, dan is de ingebrekestelling niet automatisch ongeldig. De termijn wordt dan soms door de rechter verlengd tot wat wel redelijk is. Toch is het verstandig om zelf een realistische termijn te kiezen, zodat je juridisch sterker staat als het later escaleert.
Wanneer hoef je helemaal geen termijn te stellen?
Er zijn situaties waarin een ingebrekestelling zonder termijn volstaat, of waarin de schuldenaar zelfs van rechtswege in verzuim raakt zonder dat je iets hoeft te sturen. Dat is het geval bij:
- Een fatale termijn: als in het contract een vaste leveringsdatum staat en die datum verstrijkt, is de schuldenaar automatisch in verzuim.
- Een mededeling van de schuldenaar dat hij niet zal nakomen. Dan is een termijn stellen zinloos.
- Situaties waarbij nakoming blijvend onmogelijk is.
In die gevallen kun je direct overgaan tot ontbinding of schadevergoeding, zonder dat je eerst een termijn hoeft te stellen.
Praktisch voorbeeld
Stel: een aannemer had je keuken op 1 maart moeten opleveren, maar er is geen vaste einddatum afgesproken. De oplevering blijft uit. Je stuurt op 10 maart een schriftelijke ingebrekestelling met een termijn van 14 dagen. De aannemer heeft dan tot 24 maart de tijd om alsnog op te leveren. Doet hij dat niet, dan is hij in verzuim en kun je de overeenkomst ontbinden of schadevergoeding eisen.
Stel dat de herstelwerkzaamheden technisch gezien drie weken vergen, dan is 14 dagen waarschijnlijk te kort en kan een rechter oordelen dat de termijn onredelijk was. In dat geval zou een termijn van drie tot vier weken meer voor de hand liggen.
Tips bij het formuleren van de termijn
- Noem altijd een concrete datum, niet “binnen 14 dagen”. Schrijf: “uiterlijk op [datum]”. Dat voorkomt discussie over wanneer de termijn ingaat.
- Stuur de ingebrekestelling aangetekend en bewaar een kopie. Zo kun je later bewijzen dat en wanneer je hebt gesommeerd.
- Vermeld duidelijk wat je verwacht: welke prestatie, op welk moment.
- Geef aan wat er gebeurt als de termijn verstrijkt zonder nakoming, bijvoorbeeld dat je de overeenkomst ontbindt of een andere partij inschakelt.
Een ingebrekestelling met een te vage of te korte termijn kan je positie verzwakken. Neem de tijd om de termijn zorgvuldig te kiezen op basis van wat de schuldenaar realistisch nodig heeft. Twijfel je of de termijn in jouw situatie redelijk is? Laat de ingebrekestelling dan door een jurist controleren voordat je hem verstuurt.