Schuldhulpverlening helpt mensen met problematische schulden om weer financieel op de rails te komen. Het gaat om een breed pakket aan hulp: van het in kaart brengen van je schulden tot het onderhandelen met schuldeisers en het opstellen van een plan om alles af te lossen. Wat schuldhulpverlening precies doet, hangt af van jouw situatie, maar het doel is altijd hetzelfde: een haalbare uitweg uit de schulden.
Wanneer heb je schuldhulpverlening nodig?
Schuldhulpverlening is er voor mensen die hun schulden niet meer zelf kunnen oplossen. Je hebt meerdere schulden die je niet kunt betalen, je weet niet meer waar je moet beginnen, of schuldeisers kloppen aan de deur. In dat geval spreken we van problematische schulden. Je kunt je dan melden bij de gemeente waar je woont. Elke gemeente is wettelijk verplicht om schuldhulpverlening aan te bieden.
Het maakt niet uit hoe hoog je schulden zijn of hoe ze zijn ontstaan. Iedereen met financiële problemen kan in principe aankloppen, ook als je nog werkt of een eigen bedrijf hebt.
Wat doet schuldhulpverlening precies?
Een schuldhulpverlener analyseert als eerste je financiële situatie. Hoeveel schuld heb je? Bij wie? Wat komt er maandelijks binnen en wat gaat eruit? Op basis daarvan wordt een plan gemaakt. De hulp bestaat uit verschillende onderdelen, afhankelijk van wat jij nodig hebt:
- Budgetadvies: je krijgt inzicht in je inkomsten en uitgaven en leert beter met geld omgaan.
- Schuldbemiddeling: de schuldhulpverlener onderhandelt namens jou met schuldeisers. Het doel is dat zij akkoord gaan met een lager bedrag of een betalingsregeling.
- Saneringskrediet: de gemeente geeft soms een lening waarmee je alle schulden in één keer aflost. Je hebt dan nog maar één schuld over, bij de gemeente, die je in termijnen terugbetaalt.
- Beschermingsbewind: in sommige gevallen wordt iemand aangesteld die tijdelijk je geldzaken regelt.
- Doorverwijzing naar WSNP: als schuldeisers niet meewerken, kan de schuldhulpverlener je doorsturen naar de rechter voor de wettelijke schuldsanering.
Hoe verloopt het traject stap voor stap?
Een schuldhulpverleningstraject volgt meestal een vaste route. Zo weet je wat je kunt verwachten:
- Aanmelding: je meldt je aan bij de gemeente. Dat kan via de website van je gemeente of door langs te gaan bij het loket.
- Intake: je bespreekt je situatie met een schuldhulpverlener. Je neemt alle informatie over je schulden, inkomen en uitgaven mee.
- Stabilisatie: eerst wordt gezorgd dat er geen nieuwe schulden bijkomen en dat je vaste lasten betaald blijven.
- Minnelijk traject: de schuldhulpverlener probeert een akkoord te bereiken met alle schuldeisers. Dit wordt het minnelijk schuldentraject genoemd.
- Aflosperiode: als schuldeisers akkoord gaan, los je gedurende een afgesproken periode een deel van de schulden af. Daarna worden de resterende schulden kwijtgescholden.
- Nazorg: na afloop van het traject krijg je begeleiding om te voorkomen dat je opnieuw in de schulden raakt.
Wat als schuldeisers niet meewerken?
Het minnelijk traject lukt niet altijd. Soms weigert een schuldeiser om mee te werken aan een regeling. In dat geval kan de schuldhulpverlener je doorverwijzen naar de rechter. De rechter kan dan de Wet schuldsanering natuurlijke personen (WSNP) toepassen. Dat is een wettelijk traject waarbij schuldeisers zich moeten houden aan de afspraken. Je staat dan onder toezicht van een bewindvoerder en betaalt drie jaar lang zoveel mogelijk af. Daarna worden de resterende schulden afgesloten.
Wat mag je van een schuldhulpverlener verwachten?
Een schuldhulpverlener is er niet alleen om formulieren in te vullen. Hij of zij kijkt ook naar de oorzaken van de schulden en helpt je om die aan te pakken. Denk aan hulp bij het aanvragen van toeslagen, het regelen van een betalingsregeling voor de huur of het helpen bij contact met de Belastingdienst. De begeleiding is persoonlijk en gericht op jouw situatie.
Schuldhulpverleners werken bij gemeenten, maatschappelijke instellingen en kredietbanken. De hulp via de gemeente is gratis.
Klaar met het traject: en dan?
Na een succesvol schuldhulpverleningstraject ben je schuldenvrij of heb je nog maar een beheersbare restschuld. De meeste trajecten duren een aantal jaren. Dat vraagt geduld en doorzettingsvermogen. Maar aan het einde heb je een schone lei en concrete handvatten om je financiën op orde te houden. Veel mensen ontvangen na afloop nog enige tijd nazorg, zodat ze niet opnieuw in de problemen komen.
Veelgestelde vragen
Is schuldhulpverlening via de gemeente gratis?
Ja, schuldhulpverlening via de gemeente is gratis. Je hoeft geen kosten te betalen voor de begeleiding of het minnelijk traject. Commerciële schuldhulpverleners kunnen wel kosten in rekening brengen, maar dat zijn andere partijen dan de gemeentelijke dienst.
Hoe lang duurt een schuldhulpverleningstraject?
De duur van een schuldhulpverleningstraject verschilt per situatie. Het minnelijk traject duurt vaak meerdere jaren. Als je via de rechter in de WSNP terechtkomt, duurt dat traject in de regel drie jaar. De exacte duur hangt af van jouw schulden en de afspraken met schuldeisers.
Kan iedereen aanspraak maken op schuldhulpverlening?
In principe kan iedereen met problematische schulden zich aanmelden bij de gemeente voor schuldhulpverlening. De gemeente beoordeelt of je in aanmerking komt. Er kunnen uitzonderingen gelden, maar de gemeente is wettelijk verplicht om elke aanmelding serieus te behandelen.
Wat is het verschil tussen schuldbemiddeling en een saneringskrediet?
Bij schuldbemiddeling onderhandelt de schuldhulpverlener namens jou met schuldeisers over een lagere aflossing of een betalingsregeling. Bij een saneringskrediet geeft de gemeente jou een lening waarmee je alle schulden in één keer aflost. Je hebt dan nog maar één schuld over, bij de gemeente zelf, die je in termijnen terugbetaalt.
Wat gebeurt er als ik me aanmeld voor schuldhulpverlening?
Nadat je je aanmeldt, volgt een intakegesprek. Daarin breng je samen met de schuldhulpverlener je financiële situatie in kaart. Je neemt alle documenten over schulden, inkomen en vaste lasten mee. Daarna wordt een plan gemaakt en start het traject om je schulden op te lossen.