De verjaringstermijn van een schuld bepaalt na hoeveel jaar een schuldeiser zijn vordering niet meer via de rechter kan afdwingen. De algemene verjaringstermijn in Nederland is 20 jaar, maar voor de meeste alledaagse schulden geldt een kortere termijn van 5 jaar. Daarna kan een schuldeiser de rechter niet meer inschakelen om jou te dwingen te betalen.
Het is belangrijk om te weten dat verjaring niet betekent dat de schuld verdwijnt. De schuld bestaat nog steeds, maar de schuldeiser verliest zijn juridische middelen om betaling af te dwingen. Dat verschil maakt in de praktijk veel uit.
Verjaringstermijnen per type schuld
Niet elke schuld verjaart even snel. Hieronder zie je de meest voorkomende termijnen op een rij:
- Algemene verjaringstermijn: 20 jaar (geldt als er geen andere termijn van toepassing is)
- Handelsvorderingen en consumentenschulden (zoals een openstaande rekening of acceptgiro): 5 jaar
- Consumentenkoop: 5 jaar na het opeisbaar worden van de vordering
- Belastingschuld: 3 tot 12 jaar, afhankelijk van het type belasting en de situatie
- Huurachterstand: 5 jaar
- Alimentatie: 5 jaar per afzonderlijke termijn
De 5-jarige termijn geldt voor het grootste deel van de schulden waarmee mensen in de praktijk te maken krijgen: creditcardschulden, telecomrekeningen, energierekeningen, zorgpremies en andere vorderingen uit een overeenkomst. De termijn begint te lopen op de dag nadat de schuld opeisbaar werd én de schuldeiser wist wie hij moest aanspreken.
Wanneer begint de verjaringstermijn te lopen?
De termijn start op het moment dat de schuld opeisbaar is én de schuldeiser op de hoogte is van zowel de schuld als de identiteit van de schuldenaar. Stel: je betaalt in januari 2020 een rekening niet. De verjaringstermijn begint dan te lopen op 1 februari 2020 (de dag nadat betaling verwacht werd). Bij een standaard 5-jarige termijn verjaart de schuld dan op 1 februari 2025, tenzij de verjaring wordt gestuit.
Stuiting: de termijn opnieuw laten beginnen
Schuldeisers kunnen de verjaring stuiten. Dat is een handeling waardoor de verjaringstermijn opnieuw begint te lopen. Dit kan op drie manieren:
- Een schriftelijke aanmaning of brief waarin de schuldeiser aangeeft dat hij de vordering handhaaft
- Een erkenning van de schuld door jou als schuldenaar (ook een deelbetaling telt als erkenning)
- Een gerechtelijke stap, zoals het starten van een rechtszaak of het aanvragen van een betalingsbevel
Na een stuiting begint de volledige verjaringstermijn opnieuw. Een schuldeiser kan dit in principe meerdere keren doen. Dat betekent in de praktijk dat schulden zelden echt verjaren zolang een schuldeiser actief is. Elke aanmaning die voldoet aan de wettelijke eisen zet de klok opnieuw op nul.
Let op: een mondelinge mededeling is niet voldoende voor stuiting. De schuldeiser moet schriftelijk reageren, en die brief moet duidelijk maken dat hij de vordering niet loslaat.
Wat gebeurt er na verjaring?
Als een schuld daadwerkelijk is verjaard, verliest de schuldeiser zijn recht om via de rechter betaling af te dwingen. Hij kan geen vonnis meer vragen en geen beslag laten leggen op jouw bankrekening of inkomen. De schuld staat er nog wel, maar je kunt een beroep doen op verjaring als de schuldeiser toch naar de rechter stapt.
Doe je dat niet, dan kan de rechter de schuldeiser alsnog gelijk geven. Verjaring wordt namelijk niet automatisch door de rechter toegepast; jij moet er zelf een beroep op doen. Doe je dat niet tijdig, dan telt het niet.
Verder kan een verjaarde schuld nog steeds negatieve gevolgen hebben voor je kredietregistratie bij het BKR, afhankelijk van hoe lang de registratie al loopt. Verjaring wist die registratie niet automatisch.
Verjaring en incassobureaus
Veel schulden worden verkocht aan incassobureaus. Die bureaus kopen oude vorderingen vaak goedkoop op en proberen deze alsnog te innen. Soms gaat het om schulden die bijna of al verjaard zijn. Het is slim om bij een incassobrief altijd de datum van de oorspronkelijke schuld te achterhalen en te controleren of de verjaringstermijn is verstreken. Doe je een betaling, ook een kleine, dan erken je de schuld en begint de termijn opnieuw.
Twijfel je of een schuld nog rechtsgeldig is? Laat je dan informeren door een schuldhulpverlener of juridisch loket voordat je reageert op een aanmaning.
Kortom: de verjaringstermijn van schulden is in de meeste gevallen 5 jaar, maar door stuiting kan die termijn telkens opnieuw beginnen. Verjaring beschermt je pas echt als je er actief een beroep op doet én als de schuldeiser inderdaad niets heeft gedaan om de termijn te onderbreken. Check bij twijfel altijd de datum van je eerste aanmaning en wie sindsdien contact heeft opgenomen.