Een kort geding aanspannen doe je wanneer je snel een rechterlijke beslissing nodig hebt en een gewone rechtszaak te lang duurt. Denk aan een situatie waarbij iemand een onrechtmatige actie dreigt te ondernemen, waarbij elke dag telt. Bij een kort geding behandelt de rechter je zaak binnen enkele dagen tot weken, in plaats van de maanden of jaren die een bodemprocedure kan duren.
Het is een zogeheten voorlopige voorziening: de uitspraak is niet definitief, maar bindend zolang er geen bodemprocedure volgt. Dat maakt het een krachtig, maar ook specifiek instrument. Niet elke situatie is geschikt voor een kort geding.
Wanneer kun je een kort geding aanspannen?
Je kunt een kort geding starten als er sprake is van spoedeisend belang. Dat betekent dat je niet kunt wachten op een gewone rechtszaak. Voorbeelden van situaties waarin mensen een kort geding aanspannen:
- Een werkgever wil je op stel en sprong ontslaan en jij wil dit aanvechten.
- Iemand verspreidt lasterlijke informatie over jou of je bedrijf en je wil dat dit stopt.
- Een partij betaalt een factuur niet en dreigt failliet te gaan voor je naar de normale rechter kunt.
- Er dreigt een verboden bouwproject te starten dat jou schade oplevert.
- Iemand wil iets verkopen of weggeven dat onder beslag ligt of jouw eigendom is.
De rechter beoordeelt eerst of er inderdaad spoed is. Kun je redelijkerwijs wachten op een gewone procedure? Dan wijst de rechter het kort geding al snel af. Spoedeisendheid is geen formaliteit, maar een echte drempel.
Stap voor stap een kort geding aanspannen
Hieronder zie je hoe de procedure in de praktijk werkt. De stappen gelden voor een kort geding bij de kantonrechter of de voorzieningenrechter van de rechtbank.
- Schakel een advocaat in (of niet). Bij de kantonrechter mag je zonder advocaat procederen, bij de voorzieningenrechter van de rechtbank is een advocaat verplicht. Zaken over huur, arbeidsrecht of schulden lopen vaak via de kantonrechter.
- Schakel een gerechtsdeurwaarder in. De deurwaarder stelt de dagvaarding op en bezorgt deze bij de andere partij (de gedaagde). In de dagvaarding staat wat je eist en wanneer de zitting is.
- De rechtbank bepaalt de datum. Na het uitbrengen van de dagvaarding plant de rechtbank snel een zitting. In urgente gevallen kan dit zelfs binnen een paar dagen.
- De gedaagde reageert. De andere partij krijgt de kans om zich voor te bereiden en verweer te voeren. Dit kan schriftelijk vooraf of mondeling tijdens de zitting.
- De zitting. Beide partijen lichten hun standpunt toe voor de rechter. De zitting duurt doorgaans één tot twee uur.
- De uitspraak. De rechter doet meestal binnen één tot twee weken uitspraak, soms al direct na de zitting. De beslissing is direct uitvoerbaar, ook als de gedaagde in hoger beroep gaat.
Wat kost een kort geding?
De kosten voor een kort geding bestaan uit meerdere onderdelen. Ten eerste betaal je griffierecht aan de rechtbank. Naar schatting bedraagt dit in 2026 voor particulieren rond de 100 tot 300 euro, afhankelijk van het soort zaak en de rechtbank. Bedrijven betalen doorgaans meer. Ten tweede zijn er de kosten van de deurwaarder voor het opstellen en betekenen van de dagvaarding. Die kosten liggen naar schatting in 2026 rond de 100 tot 250 euro.
Als je een advocaat nodig hebt, komen daar ook advocaatkosten bij. Bij een kort geding zijn dit al snel enkele honderden tot meer dan duizend euro, afhankelijk van hoe complex de zaak is en hoeveel voorbereiding nodig is. Win je de zaak? Dan kan de rechter de wederpartij veroordelen in de proceskosten, maar dat is geen garantie en de vergoeding is zelden volledig.
Wanneer is een kort geding juist niet verstandig?
Een kort geding is niet altijd de slimste zet. Als de spoedeisendheid ontbreekt, loopt de procedure al spaak bij de voorzieningenrechter. Maar ook als de juridische situatie complex is, met veel feiten die nog onderzocht moeten worden, is een kort geding risicovol. De rechter heeft weinig tijd en beoordeelt op basis van wat er snel beschikbaar is. Een gecompliceerd aansprakelijkheidsdossier leent zich beter voor een bodemprocedure.
Verlies je een kort geding? Dan kun je in principe nog een bodemprocedure starten of in hoger beroep gaan, maar dat kost extra tijd en geld. Een verloren kort geding verzwakt ook je onderhandelingspositie. Laat je goed adviseren voordat je de stap zet.
Een kort geding aanspannen is dus een krachtig middel als de situatie echt snel om een oplossing vraagt. Zorg dat je de spoedeisendheid goed kunt onderbouwen, bereid je goed voor op de zitting, en weeg de kosten af tegen wat je wil bereiken. In veel gevallen is overleg met een advocaat de eerste praktische stap, ook als je uiteindelijk zelf procedeert bij de kantonrechter.