Als je een vonnis hebt gewonnen maar de wederpartij betaalt nog steeds niet, kun je een gerechtsdeurwaarder inschakelen na het vonnis om de uitspraak te laten uitvoeren. Het vonnis geeft je namelijk het recht om de schuldenaar te dwingen te betalen, maar dat gaat niet vanzelf. De gerechtsdeurwaarder is de enige die bevoegd is om dat vonnis ten uitvoer te leggen.
Wat een vonnis jou als schuldeiser geeft
Een vonnis van de rechter is een zogenoemde executoriale titel. Dat betekent dat de uitspraak officieel afdwingbaar is. Zonder zo’n titel mag je niets zelf afdwingen. Met een vonnis in handen heb je het wettelijke recht om de deurwaarder opdracht te geven om beslag te leggen op bezittingen, bankrekeningen of loon van de schuldenaar. Dat recht vervalt overigens pas na twintig jaar, dus je hoeft niet meteen te handelen, al is het wel verstandig dat zo snel mogelijk te doen.
Deurwaarder inschakelen na vonnis: de stappen
Het proces verloopt in een vaste volgorde. Hieronder zie je de stappen die je doorloopt:
- Stap 1: Kies een gerechtsdeurwaarder. Je kunt zelf een gerechtsdeurwaarder kiezen. Die hoeft niet in jouw regio te zitten, maar de deurwaarder voert de werkzaamheden uit in het arrondissement waar de schuldenaar woont of gevestigd is.
- Stap 2: Stuur het vonnis op. Je geeft het originele, door de griffie gewaarmerkte vonnis (het “grosse”) aan de deurwaarder. Dat is het exemplaar met het opschrift “In naam des Konings” bovenaan. Een gewone kopie is niet voldoende.
- Stap 3: Betekening van het vonnis. De deurwaarder betekent het vonnis aan de schuldenaar. Dat wil zeggen: hij brengt het vonnis officieel ter kennis. Hiermee start ook de termijn waarbinnen hoger beroep kan worden ingesteld.
- Stap 4: Aanmaning en sommatie. De schuldenaar krijgt de kans om vrijwillig te betalen, vaak binnen twee dagen tot een week. Betaalt hij dan niet, dan volgt het volgende stap.
- Stap 5: Beslaglegging. De deurwaarder legt beslag. Dat kan op de bankrekening (derdenbeslag bij de bank), op het loon (loonbeslag bij de werkgever) of op roerende en onroerende zaken (zoals een auto of woning).
Welk type beslag is het meest effectief?
Bankbeslag werkt het snelst: de bank is verplicht direct na betekening van het beslag de saldi te bevriezen. Loonbeslag duurt langer maar levert structureel geld op, omdat een deel van elk salaris automatisch naar jou gaat totdat de schuld is voldaan. Bij loonbeslag geldt wel een beslagvrije voet: de schuldenaar moet genoeg overhouden om van te leven. De deurwaarder berekent die grens voor jou. Beslag op eigendommen (zoals een auto) is ook mogelijk, maar de verkoop kost meer tijd en moeite.
Wie betaalt de kosten van de deurwaarder?
De kosten die de deurwaarder maakt voor de tenuitvoerlegging, komen in principe ten laste van de schuldenaar. Dat geldt voor de betekening, de beslaglegging en eventuele veilingkosten. Je betaalt die kosten dus wel voor, maar je mag ze verhalen op de schuldenaar. In de praktijk wordt dit bij het totale vorderingsbedrag opgeteld. Let op: als de schuldenaar geen geld en geen bezittingen heeft (een “lege boedel”), draai jij uiteindelijk toch op voor de kosten. Een eerlijke afweging is dus: weegt de vordering op tegen het risico dat je niets terugkrijgt?
Wanneer heeft het inschakelen van een deurwaarder weinig zin?
Een deurwaarder inschakelen na een vonnis is alleen zinvol als de schuldenaar iets te halen valt. Is iemand failliet verklaard of heeft hij aantoonbaar geen inkomen en geen vermogen, dan is executie weinig effectief. In dat geval kun je beter wachten totdat de situatie van de schuldenaar verandert, of de vordering afschrijven. De deurwaarder kan je helpen bij het opzoeken van gegevens over het vermogen van de schuldenaar via officiële registers, zodat je van tevoren een beter beeld hebt.
Heb je een vonnis in handen, schakel dan zo snel mogelijk een gerechtsdeurwaarder in. Hoe langer je wacht, hoe groter de kans dat de schuldenaar vermogen verplaatst of dat verhaal moeilijker wordt. Zorg dat je het grosse van het vonnis paraat hebt en dat je de naam- en adresgegevens van de schuldenaar kunt aanleveren. De deurwaarder regelt daarna de verdere afhandeling.