Bij een incasso kort geding vraag je de rechter om een snelle uitspraak over een openstaande geldvordering, zonder de lange weg van een bodemprocedure te bewandelen. Dit werkt alleen als aan een paar concrete voorwaarden is voldaan: de vordering moet voldoende zeker zijn én er moet spoedeisend belang bestaan. Precies die twee criteria bepalen of je in kort geding wordt ontvangen en of je geld ook daadwerkelijk wordt toegewezen.
Wat is een incasso kort geding?
Een kort geding is een spoedprocedure bij de rechtbank. Normaal duurt een civiele procedure al snel een jaar of langer. In een kort geding kan de rechter binnen enkele weken een voorlopige voorziening geven. Bij incassozaken gaat het dan om een bevel aan de schuldenaar om het verschuldigde bedrag te betalen, soms aangevuld met dwangsom, rente en proceskosten.
Het resultaat van een kort geding is geen definitief vonnis, maar een voorlopige voorziening. In de praktijk betaalt de schuldenaar na zo’n vonnis vaak alsnog, waardoor een bodemprocedure niet meer nodig is. Toch blijft het risico bestaan: als de bodemrechter later anders oordeelt, moet het ontvangen bedrag mogelijk worden terugbetaald.
De twee vereisten: zekerheid van de vordering en spoedeisend belang
De rechter in kort geding beoordeelt bij een geldvordering twee dingen. Ten eerste: hoe zeker is de vordering? Ten tweede: is er genoeg haast om een bodemprocedure niet af te kunnen wachten?
Voor de zekerheid van de vordering geldt: hoe sterker het bewijs, hoe groter de kans op toewijzing. Denk aan een ondertekende overeenkomst, een factuur die niet is betwist, of een bankafschrift waaruit de prestatie blijkt. Is de vordering onomstreden en goed gedocumenteerd, dan noemt de rechter dit soms “spijkerhard”. In zo’n geval hoeft de spoedeisendheid minder zwaar te wegen om toch ontvankelijk te zijn. Dat volgt ook uit een uitspraak van het hof (gepubliceerd als NJF 2022-358), waarin het hof overwoog dat een spijkerharde vordering ertoe leidt dat van de eiser niet ook nog eens een vliegende haast wordt geëist.
Voor het spoedeisend belang geldt in de meeste gevallen dat je aannemelijk maakt dat je de uitkomst van een bodemprocedure niet kunt afwachten. Dat kan komen door een financiële noodsituatie, dreigend faillissement van de schuldenaar, of het wegvloeien van vermogen. Bij incassozaken staat dit vereiste soms onder druk: de rechter moet nagaan of het echt niet anders kan.
Wanneer is een incasso kort geding kansrijk?
Een incasso kort geding heeft de meeste kans van slagen als je aan deze punten voldoet:
- De vordering is duidelijk en goed onderbouwd met schriftelijk bewijs (contract, factuur, betalingsherinneringen).
- De schuldenaar heeft de schuld niet of nauwelijks inhoudelijk betwist.
- Er is een concrete reden waarom je niet kunt wachten op een normale procedure, bijvoorbeeld liquiditeitsproblemen of aanwijzingen dat de schuldenaar vermogen probeert weg te sluizen.
- Je hebt de schuldenaar eerst schriftelijk gesommeerd en een redelijke betaaltermijn gegeven.
Is de vordering sterk betwist, of gaat het om een complexe juridische vraag, dan is een bodemprocedure meestal beter. De rechter in kort geding kan zulke zaken niet grondig beoordelen en zal eerder terughoudend zijn met toewijzing.
Restitutierisico: een belangrijk nadeel
Een punt dat regelmatig wordt onderschat: als de rechter in kort geding jouw vordering toewijst en de schuldenaar betaalt, maar later in een bodemprocedure blijkt dat de vordering toch niet klopte, dan moet je het bedrag terugbetalen. Dit heet het restitutierisico. De rechter weegt dit risico mee bij zijn beslissing. Is de kans groot dat de schuldenaar het bedrag na betaling niet meer terugkrijgt, bijvoorbeeld omdat jij zelf in financieel zwaar weer zit, dan kan de rechter de vordering alsnog afwijzen of een zekerheid eisen.
Hoe verloopt de procedure?
Je start een incasso kort geding met een dagvaarding. Daarin leg je de vordering, de onderbouwing en de reden voor spoed uit. De wederpartij krijgt de kans om te reageren. Daarna volgt een zitting, die in de meeste gevallen binnen een tot drie weken plaatsvindt. De rechter doet snel uitspraak, soms al op de zittingsdag zelf of binnen een week daarna. Je hebt voor een kort geding vrijwel altijd een advocaat nodig, want de procedure verloopt via de voorzieningenrechter van de rechtbank.
Als de rechter de vordering toewijst, kun je het vonnis direct ten uitvoer leggen. Dat betekent dat een deurwaarder ingeschakeld kan worden om het bedrag te innen, bijvoorbeeld via loonbeslag of bankbeslag.
Een incasso kort geding is een doeltreffend middel als je vordering stevig staat en je kunt uitleggen waarom haast geboden is. Staat je bewijs op orde en heeft de schuldenaar de schuld nooit serieus betwist, dan is de kans op toewijzing aanzienlijk. Twijfel je over de haalbaarheid, bespreek dit dan altijd eerst met een advocaat. De kosten van een verloren kort geding, inclusief proceskosten aan de wederpartij, kunnen flink oplopen.