De procedure bij de kantonrechter is de manier om een juridisch geschil voor te leggen aan een rechter, zonder dat je daarvoor verplicht een advocaat nodig hebt. Je start de procedure met een dagvaarding, legt daarin jouw eis uit, en de rechter doet uitspraak. Hieronder lees je precies hoe die procedure werkt, wat je kunt verwachten en waar je op moet letten.
Wanneer ga je naar de kantonrechter?
De kantonrechter behandelt bepaalde typen zaken. Denk aan geldzaken tot naar schatting rond 25.000 euro (in 2026), arbeidsconflicten, huurgeschillen en consumentenzaken. Je hoeft bij de kantonrechter geen advocaat in te schakelen, wat de procedure goedkoper maakt dan een gang naar de rechtbank voor grotere zaken. Je mag je wel laten bijstaan door een gemachtigde, zoals een jurist of een medewerker van een rechtsbijstandverzekering.
De dagvaarding: zo begin je de procedure kantonrechter
Je begint de procedure met een dagvaarding. Dat is een officieel document waarin jij als eiser uitlegt wat er is gebeurd, wat je van de ander eist en waarom je denkt dat die eis terecht is. De dagvaarding wordt door een deurwaarder aan de gedaagde (de andere partij) overhandigd. De deurwaarder brengt daar kosten voor in rekening, maar die kosten kun je vaak terugkrijgen als je de zaak wint.
In de dagvaarding neem je in elk geval op:
- Jouw naam en adres (als eiser)
- Naam en adres van de gedaagde
- Een duidelijke omschrijving van de zaak
- Jouw eis, zo concreet mogelijk (bijvoorbeeld een bedrag)
- De onderbouwing van je eis, met bewijs
- De datum en het tijdstip van de zitting
De datum van de zitting vraag je vooraf op bij de rechtbank. Je zorgt dus eerst dat je weet wanneer de zitting is, voordat de deurwaarder de dagvaarding uitbrengt.
Verloop van de zitting
Op de zittingsdatum verschijnen beide partijen voor de kantonrechter. Jij legt je standpunt toe en de gedaagde mag reageren. De rechter stelt vragen en kan ook proberen een schikking te bereiken: een oplossing waar beide partijen mee akkoord gaan zonder dat er een vonnis nodig is. Lukt dat niet, dan doet de rechter uitspraak, soms direct op de zitting, maar vaker een paar weken later.
Kom je niet opdagen als eiser? Dan wordt de zaak waarschijnlijk afgewezen. Verschijnt de gedaagde niet, dan kan de rechter verstek verlenen en je eis toewijzen, mits die hem redelijk voorkomt.
Wat kost de procedure?
Aan de procedure zijn kosten verbonden. De belangrijkste zijn:
- Griffierecht: het bedrag dat je betaalt aan de rechtbank om de zaak te starten. De hoogte hangt af van het soort zaak en het gevorderde bedrag. Controleer de actuele tarieven op rechtspraak.nl.
- Deurwaarderskosten: voor het uitbrengen van de dagvaarding.
- Eventuele kosten voor een gemachtigde: als je iemand inschakelt om je bij te staan.
Win je de zaak, dan kan de rechter de gedaagde veroordelen om (een deel van) jouw kosten te vergoeden. Verlies je, dan betaal je zelf de kosten en mogelijk ook een bijdrage in de kosten van de andere partij.
Na het vonnis: wat gebeurt er?
Als de rechter uitspraak doet, heet dat een vonnis. Wint de eiser, dan staat in het vonnis wat de gedaagde moet doen, bijvoorbeeld een bedrag betalen. Doet de gedaagde dat niet vrijwillig, dan kan de eiser het vonnis laten uitvoeren via een deurwaarder, bijvoorbeeld door beslag te laten leggen op loon of bankrekening.
Ben je het niet eens met het vonnis? Dan kun je in hoger beroep bij het gerechtshof. Let op: bij zaken tot naar schatting rond 1.750 euro (in 2026) is hoger beroep niet altijd mogelijk. Controleer dit voor jouw specifieke situatie bij de rechtbank of een juridisch adviseur.
Veelgestelde vragen over de procedure kantonrechter
Heb ik een advocaat nodig bij de kantonrechter?
Nee. Bij de kantonrechter mag je de procedure zelf voeren. Je mag je ook laten bijstaan door een gemachtigde, maar dat is niet verplicht.
Hoe lang duurt de procedure?
Een eenvoudige zaak duurt vaak enkele maanden, van dagvaarding tot vonnis. Complexere zaken kunnen langer duren, vooral als er meerdere zittingen nodig zijn of schriftelijke rondes worden gepland.
Wat als de andere partij niet betaalt na het vonnis?
Dan kun je via een deurwaarder het vonnis laten uitvoeren. De deurwaarder heeft wettelijke middelen om betaling af te dwingen, zoals loonbeslag of bankbeslag.
Kan ik ook als bedrijf naar de kantonrechter?
Ja. Zowel particulieren als bedrijven en organisaties kunnen een procedure bij de kantonrechter starten.
De procedure bij de kantonrechter is toegankelijk en relatief overzichtelijk, juist omdat je het zonder advocaat kunt doen. Toch loont het de moeite om je goed voor te bereiden: zorg voor een duidelijke, goed onderbouwde dagvaarding en verzamel al je bewijs voordat je de stap zet. Twijfel je of jouw zaak geschikt is voor de kantonrechter, dan geeft het Juridisch Loket (juridischloket.nl) gratis en onafhankelijk advies.