Bij een procedure bij de kantonrechter betaal je als eiser altijd griffierecht. Dat is de vergoeding aan de rechtbank voor het behandelen van je zaak. Verlies je de zaak, dan kan de rechter je ook veroordelen in de proceskosten van de wederpartij. Hoeveel je precies kwijt bent, hangt af van de hoogte van de vordering en of je in het ongelijk wordt gesteld.
Wat zijn de proceskosten bij de kantonrechter?
Proceskosten bij de kantonrechter bestaan uit twee delen: de kosten die je zelf maakt en de kosten die je moet betalen aan de andere partij als je verliest. De eigen kosten zijn het griffierecht dat je vooraf betaalt. De kosten van de wederpartij zijn een vergoeding voor de tijd en het werk van hun gemachtigde of advocaat, ook wel de “proceskostenveroordeling” genoemd.
Bij de kantonrechter geldt geen verplichte procesvertegenwoordiging. Je mag dus zelf procederen, zonder advocaat. Dat scheelt aanzienlijk in de kosten. Als je toch een rechtsbijstandsverlener of incassobureau inschakelt, dan zijn die kosten voor je eigen rekening, tenzij de rechter ze (deels) toewijst.
Griffierecht: hoeveel betaal je?
Het griffierecht bij de kantonrechter betaalt alleen de partij die de procedure start (de eiser of verzoeker). De hoogte hangt af van de hoogte van de vordering en of je een particulier bent of een bedrijf. De Rechtspraak publiceert de actuele bedragen jaarlijks op rechtspraak.nl.
Als globale richtlijn (op basis van de bekende tariefstructuur) geldt in 2026 bij vorderingen:
- Tot en met 500 euro: laag griffierecht voor particulieren (naar schatting rond 85 euro in 2026).
- Tussen 500 en 12.500 euro: hoger griffierecht, ook afhankelijk van of je particulier of bedrijf bent.
- Bedrijven betalen doorgaans een hoger tarief dan particulieren bij dezelfde vordering.
Controleer altijd de actuele bedragen via de officiële tarieflijst op rechtspraak.nl, want de tarieven worden jaarlijks bijgesteld.
Proceskostenveroordeling: wat betaal je als je verliest?
Verlies je de zaak als eiser? Dan veroordeelt de rechter je vaak in de proceskosten van de wederpartij. Bij de kantonrechter worden die kosten berekend aan de hand van een vast puntenstelsel, het zogenoemde liquidatietarief. De rechter kent punten toe voor bepaalde proceshandelingen, zoals het indienen van een conclusie van antwoord of het bijwonen van een zitting. Elk punt heeft een vaste geldwaarde, die afhangt van de hoogte van de vordering.
Een praktisch voorbeeld: stel dat iemand je voor 3.000 euro daagt. De zaak bestaat uit een dagvaarding, een conclusie van antwoord en één zitting. Dat zijn drie proceshandelingen. Bij een puntwaarde van (naar schatting rond 2026) ongeveer 120 euro per punt, kom je op een proceskostenveroordeling van ongeveer 360 euro. Dat bedrag betaal je bovenop je eigen gemaakte kosten.
Win je juist de zaak als eiser? Dan krijg je een deel van je kosten terug van de verliezende partij. Dit dekt zelden alle kosten volledig, maar het scheelt wel.
Kosten als gedaagde
Ben je zelf gedagvaard? Dan betaal je geen griffierecht. Jij hebt de procedure immers niet gestart. Verlies je wel de zaak, dan draag je de proceskosten van de eisende partij. Ook hier geldt het liquidatietarief. Bovendien betaal je dan nog steeds de eigen kosten als je een gemachtigde had ingeschakeld.
Wanneer is procederen bij de kantonrechter de moeite waard?
Procederen kost altijd geld, ook bij de kantonrechter. Het loont pas echt als je vordering hoog genoeg is om de griffierechten en mogelijke proceskostenveroordeling te rechtvaardigen. Bij een vordering van 200 euro en een griffierecht van 85 euro plus het risico van een proceskostenveroordeling bij verlies, is de rekening snel gemaakt. Weeg altijd af of je kans van slagen realistisch is en of het financieel opweegt.
Heb je een rechtsbijstandsverzekering? Controleer dan of die de proceskosten dekt. Zo ja, dan neemt de verzekeraar de kosten voor zijn rekening en loop je zelf minder financieel risico. Zonder verzekering is een kantonprocedure relatief betaalbaar vergeleken met hogere rechters, maar goedkoop is het nooit helemaal.
Bekijk de actuele griffierechten altijd via rechtspraak.nl en vraag bij twijfel een juridisch loket om een eerste inschatting. Zo ga je goed voorbereid de procedure in en kom je niet voor verrassingen te staan.