Een vonnis verjaart na twintig jaar. Dat is de wettelijke verjaringstermijn die geldt voor vonnissen in Nederland, en die verschilt daarmee sterk van de vijf jaar die voor de meeste gewone vorderingen geldt. Heb je een rechterlijke uitspraak in handen waarmee je een schuld kunt innen, dan heb je dus twee decennia de tijd om dat te doen, maar die termijn loopt wel degelijk af.
De verjaringstermijn van een vonnis is geregeld in artikel 3:324 van het Burgerlijk Wetboek. De termijn van twintig jaar begint te lopen op de dag na de dag waarop het vonnis in kracht van gewijsde gaat, ofwel: de dag waarop het definitief is geworden en er geen hoger beroep meer mogelijk is.
Waarom de verjaringstermijn van een vonnis zo lang is
De reden voor de lange termijn is dat een rechterlijke uitspraak meer zekerheid geeft dan een gewone vordering. Een vonnis is bewijs dat de schuld vaststaat: de rechter heeft al geoordeeld. Daarom beschermt de wet de schuldeiser langer. Bij een gewone, niet door de rechter beoordeelde vordering geldt in de meeste gevallen een verjaringstermijn van vijf jaar (artikel 3:307 en 3:309 BW). Na een vonnis verdubbelt die termijn dus vier keer over.
In de praktijk betekent dit: als je in 2010 een vonnis hebt gekregen en de schuldenaar nooit heeft betaald, kun je in principe nog tot 2030 tot tenuitvoerlegging overgaan, bijvoorbeeld via een deurwaarder die loon of bankrekening beslaglegt.
Verjaring stuiten: zo houd je het vonnis geldig
Ook een termijn van twintig jaar kan verstrijken. Wil je voorkomen dat je vordering op basis van het vonnis verjaart, dan moet je de verjaring stuiten. Stuiting zorgt ervoor dat de termijn opnieuw begint te lopen. Er zijn een paar manieren om dat te doen:
- Schriftelijke aanmaning of mededeling: je stuurt de schuldenaar een brief (aangetekend) waarin je aangeeft dat je je recht op nakoming voorbehoudt. Dit stuit de verjaring op grond van artikel 3:317 BW.
- Erkenning door de schuldenaar: als de schuldenaar de schuld erkent, bijvoorbeeld door een deelbetaling te doen of schriftelijk te bevestigen dat hij nog verschuldigd is, start de termijn opnieuw.
- Hernieuwd beslag of executie: het daadwerkelijk uitvoeren van een beslagmaatregel geldt ook als daad van vervolging en stuit de verjaring.
Na stuiting begint de nieuwe verjaringstermijn van twintig jaar gewoon opnieuw te lopen. Er is geen maximum aan het aantal keren dat je kunt stuiten, dus in theorie kun je een vonnis zo lang geldig houden als je wilt, zolang je maar tijdig stuitt.
Verjaringstermijn vonnis en de wettelijke rente
Naast de hoofdsom bevat een vonnis vaak ook een veroordeling tot betaling van wettelijke rente. Die rente loopt door zolang de schuldenaar niet betaalt. Maar ook de vordering tot betaling van rente kan verjaren, en hiervoor geldt een kortere termijn van vijf jaar. De verjaringstermijn voor rente begint steeds opnieuw te lopen per vervallen rentetermijn.
Dit betekent in de praktijk: stel je hebt een vonnis uit 2015 en je doet niets, dan kan de schuldenaar in 2020 al stellen dat de wettelijke rente over de periode tot 2015 is verjaard. Stuit je de rente-verjaring niet apart, dan verlies je recht op een deel van je vordering, ook al is het vonnis zelf nog lang niet verjaard. Het is dus slim om bij een aanmaning altijd uitdrukkelijk ook de renteverplichtingen te noemen.
Wat als de verjaringstermijn al verstreken is?
Is de verjaringstermijn van het vonnis verstreken zonder dat je hebt gestuit, dan ben je je executoriale titel kwijt. De schuldenaar kan verjaring inroepen als verweer, en je kunt het vonnis niet meer ten uitvoer leggen via een deurwaarder. Je kunt dan ook niet meer op basis van dat vonnis beslag leggen.
Een nieuwe procedure beginnen over dezelfde vordering is na verjaring van het vonnis doorgaans ook zinloos: de schuld als zodanig is dan ook verjaard. Verjaring werkt echter niet automatisch. De schuldenaar moet verjaring zelf inroepen. Doet hij dat niet, dan kun je technisch gezien nog steeds betaling vragen, maar afdwingen via de rechter of deurwaarder wordt erg lastig.
Twijfel je of de verjaringstermijn van jouw vonnis al (bijna) is verlopen, of wil je zeker weten dat een aanmaning juridisch correct is opgesteld om de verjaring te stuiten? Raadpleeg dan een advocaat of juridisch adviseur. Een fout in de stuiting kan betekenen dat de termijn toch doorloopt en je je executoriale titel verliest.