De rechter heeft een vonnis gewezen en de schuldenaar betaalt nog steeds niet. Dan kan de winnende partij overgaan tot executoriaal beslag. Dit betekent dat een deurwaarder bepaalde bezittingen of gelden van de schuldenaar in beslag neemt om de schuld alsnog te betalen. Het is een juridisch dwangmiddel dat pas ingezet wordt als er al een rechterlijke uitspraak is.
Wat is een executoriaal beslag precies?
Bij een executoriaal beslag onttrekt een deurwaarder goederen of geld aan de macht van de schuldenaar. Die bezittingen worden vervolgens gebruikt om de schuld aan de schuldeiser te voldoen. De rechtspraak omschrijft het als een handeling waarbij de deurwaarder bepaalde voorwerpen of gelden aan de macht van de verliezende partij onttrekt, zodat daarmee de winnende partij betaald kan worden.
Het gaat dus niet om een voorzorgsmaatregel, maar om een actieve stap om een vonnis daadwerkelijk uit te voeren. Vandaar ook de naam: “executoriaal” komt van het Latijnse woord voor uitvoeren.
Wat is het verschil met conservatoir beslag?
Beslag bestaat in twee vormen: conservatoir en executoriaal. Het grote verschil zit in het moment waarop het beslag gelegd wordt.
Conservatoir beslag wordt gelegd voordat er een rechterlijke uitspraak is. Het doel is om te voorkomen dat de schuldenaar zijn bezittingen wegmaakt of verkoopt terwijl de rechtszaak nog loopt. Het is als het ware een bevriezing van vermogen, als voorzorgsmaatregel.
Executoriaal beslag komt daarna: er is al een vonnis, en de schuldenaar geeft geen gehoor. Dan wordt het beslag ingezet om dat vonnis af te dwingen. Conservatoir beslag gaat bij een veroordeling automatisch over in executoriaal beslag.
Hoe verloopt het proces stap voor stap?
Executoriaal beslag volgt een vaste volgorde. Hieronder zie je hoe dat in de praktijk gaat:
- De rechter doet uitspraak en de winnende partij ontvangt een vonnis.
- Het vonnis wordt door een deurwaarder betekend aan de schuldenaar. Dit is een officiële kennisgeving.
- Samen met die betekening krijgt de schuldenaar een laatste bevel om alsnog te betalen binnen een korte termijn.
- Betaalt de schuldenaar ook dan niet, dan legt de deurwaarder executoriaal beslag.
- De deurwaarder neemt bezittingen in beslag, zoals banktegoeden, loon, een auto of andere eigendommen.
- De in beslag genomen goederen of gelden worden gebruikt om de schuld te vereffenen.
Op welke bezittingen kan beslag worden gelegd?
Een deurwaarder kan op veel verschillende soorten bezittingen beslag leggen. De meest voorkomende vormen zijn:
Bankbeslag: de deurwaarder legt beslag op het saldo van een bankrekening. Het geld op die rekening wordt dan overgemaakt naar de schuldeiser.
Loonbeslag: een deel van het salaris van de schuldenaar wordt direct ingehouden door de werkgever en afgedragen aan de deurwaarder. Hierbij geldt een beslagvrije voet: een minimumbedrag dat de schuldenaar altijd moet overhouden om van te leven.
Beslag op roerende zaken: denk aan een auto, elektronica of andere waardevolle spullen. Deze kunnen worden verkocht om de schuld te betalen.
Beslag op onroerend goed: in sommige gevallen kan er ook beslag worden gelegd op een woning of ander vastgoed. Dit is een zwaardere maatregel en wordt minder snel ingezet.
Wat kun je doen als er beslag op je wordt gelegd?
Als je te maken krijgt met executoriaal beslag, zijn er een paar opties. De meest directe manier om het beslag op te heffen is alsnog betalen. Zodra de schuld volledig is voldaan, vervalt het beslag.
Denk je dat het beslag onterecht is, of klopt het bedrag niet? Dan kun je naar de rechter stappen en vragen om opheffing van het beslag. Dit doe je via een kort geding. De rechter weegt dan of het beslag terecht is gelegd.
Het is ook mogelijk om een betalingsregeling te treffen met de schuldeiser of deurwaarder. Als beide partijen akkoord gaan, kan het beslag worden opgeschort terwijl je in termijnen betaalt. Schakel bij twijfel een jurist of schuldhulpverlener in voor advies op maat.
Wanneer mag een deurwaarder geen beslag leggen?
Niet alles mag in beslag genomen worden. De wet beschermt bepaalde zaken. Zo mag een deurwaarder geen beslag leggen op huisraad die strikt noodzakelijk is voor het dagelijks leven. Ook kleding en bedden vallen hier vaak onder. Bij loonbeslag geldt altijd de beslagvrije voet, zodat iemand genoeg overhoudt om in zijn basisbehoeften te voorzien. De exacte grenzen hangen af van de persoonlijke situatie van de schuldenaar.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen executoriaal beslag en een incasso?
Incasso is een buitengerechtelijk proces waarbij een schuldeiser of incassobureau probeert een schuld te innen zonder tussenkomst van de rechter. Executoriaal beslag is een juridische stap die pas mogelijk is nadat de rechter een vonnis heeft uitgesproken. Bij executoriaal beslag heeft een deurwaarder wettelijke bevoegdheid om bezittingen daadwerkelijk in te nemen.
Hoe lang duurt het voordat executoriaal beslag wordt gelegd?
Na de betekening van het vonnis krijgt de schuldenaar een korte termijn om alsnog te betalen. Hoe lang die termijn precies is, hangt af van de situatie en de afspraken. Betaalt de schuldenaar niet binnen die termijn, dan kan de deurwaarder direct overgaan tot beslaglegging.
Wat is de beslagvrije voet bij loonbeslag?
De beslagvrije voet is het bedrag dat een schuldenaar minimaal moet overhouden na loonbeslag. Hoeveel dat precies is, verschilt per persoon en hangt af van de persoonlijke en financiële situatie, zoals gezinssamenstelling en eventuele toeslagen. De deurwaarder is verplicht dit bedrag te berekenen voordat er loonbeslag wordt gelegd.
Kan executoriaal beslag worden opgeheven?
Ja, executoriaal beslag kan worden opgeheven. Dat gebeurt als de schuld volledig is betaald, of als de rechter in een kort geding beslist dat het beslag onterecht is. Ook een afgesproken betalingsregeling kan soms leiden tot opschorting van het beslag.