Een factuur aan een particulier verjaart na twee jaar. Dat is korter dan de vijf jaar die geldt voor zakelijke klanten. Na die twee jaar kan de schuldeiser de vordering in principe niet meer via de rechter afdwingen, al zijn er situaties die de verjaringstermijn stuiten of onderbreken.
Veel mensen weten niet dat voor consumenten een kortere termijn geldt dan in het zakelijk verkeer. Het verschil zit in de wet: de korte verjaringstermijn van twee jaar is bedoeld om consumenten te beschermen tegen oude, opgestapelde schulden die ze allang vergeten zijn.
Twee jaar voor facturen aan particulieren
De tweejarige termijn voor de verjaring van een factuur aan een particulier begint te lopen op de dag na de dag waarop de factuur opeisbaar is. Bij een factuur met een betalingstermijn van 30 dagen begint de teller dus pas te lopen als die 30 dagen voorbij zijn. Stuur je op 1 januari een factuur met betaaltermijn 31 januari, dan gaat de verjaringstermijn in op 1 februari.
Na twee jaar is de vordering verjaard. Dat betekent niet dat de schuld juridisch verdwijnt, maar dat de schuldeiser geen beroep meer kan doen op de rechter om betaling af te dwingen. De particulier kan de verjaring als verweer aanvoeren zodra de schuldeiser alsnog probeert te innen via een rechtszaak.
Wat is stuiting en hoe werkt het?
De tweejarige termijn wordt opnieuw opgestart als de verjaring wordt gestuit. Stuiting betekent dat de klok op nul gezet wordt, zodat een nieuwe termijn van twee jaar begint te lopen. Er zijn drie manieren om een vordering te stuiten:
- Een aanmaning of schriftelijke mededeling. Je stuurt de particulier een brief of e-mail waarin je duidelijk aangeeft dat je aanspraak maakt op betaling. Een mondelinge herinnering telt niet.
- Een erkenning door de schuldenaar. Als de particulier de schuld erkent, bijvoorbeeld door een betalingsregeling voor te stellen of een deelbetaling te doen, begint de termijn opnieuw.
- Een juridische stap. Het uitbrengen van een dagvaarding of het indienen van een verzoekschrift bij de rechter stuit de verjaring ook.
Let op: een schriftelijke aanmaning moet echt duidelijk zijn. Een vriendelijke betalingsherinnering zonder vermelding dat je betaling eist, is juridisch mogelijk onvoldoende. Zet er altijd in dat je onbetaalde vordering opeist en geef een redelijke betalingstermijn, zodat de stuiting stand houdt.
Verjaard: wat nu?
Als een factuur aan een particulier eenmaal verjaard is, is het lastig om alsnog te innen. De rechter zal de vordering afwijzen als de particulier de verjaring als verweer aanvoert. Toch zijn er twee dingen om rekening mee te houden.
Ten eerste: verjaring werkt niet automatisch. De schuldenaar moet er zelf een beroep op doen. Een rechter wijst een verjaard recht niet uit zichzelf af; de particulier moet de verjaringsverweer actief inroepen. In de praktijk doen mensen dat gelukkig (of helaas, afhankelijk van welke kant je staat) niet altijd.
Ten tweede: de schuld zelf blijft bestaan als zogeheten natuurlijke verbintenis. Als de particulier na verjaring toch vrijwillig betaalt, heeft hij geen recht om dat geld terug te vragen. Hij heeft er juridisch gezien voor gekozen te betalen, ook al had hij dat niet hoeven doen.
Praktisch voorbeeld
Stel: je bent schilder en stuurt op 15 maart 2024 een factuur van 850 euro aan een particuliere klant, met een betalingstermijn van 14 dagen. De klant betaalt niet. De verjaringstermijn begint te lopen op 30 maart 2024. Als je vóór 30 maart 2026 geen stuitingshandeling verricht, is de vordering verjaard. Stuur je op 1 februari 2025 alsnog een aangetekende brief met duidelijke betaaleis, dan herstart de termijn en loopt die door tot 1 februari 2027.
Zorg dus dat je de tweejarige termijn in de gaten houdt en op tijd stuit als een particuliere klant niet betaalt. Bewaar schriftelijke aanmaningen altijd goed, want bij een eventuele rechtzaak moet je kunnen bewijzen dat en wanneer je gestuit hebt.