Een schuld bij een incassobureau verjaart in de meeste gevallen na vijf jaar. Dit geldt voor veelvoorkomende vorderingen zoals onbetaalde facturen, leningen en achterstallige rekeningen. Na het verstrijken van die termijn kan de schuldeiser of het incassobureau de vordering in principe niet meer via de rechter afdwingen. Maar er zijn belangrijke uitzonderingen en valkuilen die bepalen of de verjaring ook écht intreedt.
Wat betekent verjaring van een schuld precies?
Verjaring betekent niet dat de schuld verdwijnt. Het betekent dat de schuldeiser het recht verliest om de betaling via de rechter af te dwingen. Je bent de schuld wettelijk gezien dus nog steeds verschuldigd, maar niemand kan je meer dwingen te betalen via een rechtszaak. Het incassobureau mag je nog wel blijven benaderen en om betaling vragen, maar heeft geen juridische poot meer om op te staan als jij weigert.
Dit onderscheid is in de praktijk belangrijk. Sommige incassobureaus weten dat een schuld verjaard is, maar blijven toch aanmaningen sturen. Ze rekenen erop dat je niet weet dat je niet meer hoeft te betalen. Weet je dat de verjaringstermijn is verstreken, dan kun je de vordering simpelweg van de hand wijzen.
De verjaringstermijn voor schulden bij een incassobureau
De standaard verjaringstermijn is vijf jaar, gerekend vanaf de dag waarop de schuldeiser de vordering kon opeisen. Voor een onbetaalde factuur is dat meestal de dag na de vervaldatum. Stel: je hebt een factuur van 1 januari 2019 niet betaald en de betalingstermijn was 14 dagen, dan begon de verjaringstermijn op 15 januari 2019 te lopen. Op 15 januari 2024 zou de vordering dan in principe verjaard zijn.
Er zijn ook kortere termijnen. Sommige vorderingen kennen een verjaringstermijn van twee jaar, zoals bepaalde consumentenkopen waarbij de verkoper een vordering heeft op de koper. En voor bepaalde belastingschulden gelden weer andere regels. Gaat het om een schuld die via een rechterlijk vonnis is vastgesteld, dan geldt een termijn van twintig jaar. Heeft een rechter bepaald dat je moet betalen en doe je dat niet, dan heeft de schuldeiser twintig jaar de tijd om die uitspraak te laten uitvoeren.
Stuiting: de klok opnieuw laten beginnen
Hier zit de grootste valkuil. De verjaringstermijn wordt gestuit zodra bepaalde handelingen plaatsvinden. Na een stuiting begint de termijn van vijf jaar opnieuw te lopen. Stuiting kan op drie manieren:
- Een aanmaning of brief van de schuldeiser waarbij de vordering uitdrukkelijk wordt opgeëist. Een gewone herinnering is niet altijd voldoende; de brief moet duidelijk maken dat de schuldeiser zijn recht op betaling handhaaft.
- Een erkenning van de schuld door jou, ook al is dat mondeling of via een klein bedrag dat je betaalt. Betaal je ook maar een deel van de schuld, dan stuit je daarmee de verjaring zelf.
- Een rechtsvordering, zoals een dagvaarding of een verzoekschrift bij de rechter.
Reageer je op een brief van het incassobureau en schrijf je iets terug waarin je de schuld impliciet erkent, dan stuit dat de verjaring ook. Zelfs een e-mail of een telefoongesprek waarbij je zegt “ik kan dit bedrag nu niet betalen” kan als erkenning worden gezien. Wees dus voorzichtig met hoe je communiceert als je vermoedt dat een schuld bijna verjaard is.
Wat te doen als je denkt dat een schuld verjaard is?
Controleer eerst wanneer de schuld is ontstaan en wanneer de laatste stuiting heeft plaatsgevonden. Kijk in je eigen administratie naar de oudste aanmaning, een eventuele rechterlijke uitspraak of de laatste betaling die je hebt gedaan. Op basis daarvan kun je uitrekenen of de vijf jaar al om is.
Is de termijn verstreken, dan is het verstandig om het incassobureau schriftelijk te laten weten dat je de vordering als verjaard beschouwt en dat je verder contact niet meer beantwoordt. Doe dit zonder de schuld inhoudelijk te erkennen. Schrijf dus niet “ik weet dat ik dit bedrag schuldig ben, maar het is verjaard”, maar simpelweg dat je de vordering als verjaard aanmerkt op grond van de verjaringstermijn.
Twijfel je? Neem dan contact op met het Juridisch Loket (voor mensen met een laag inkomen gratis) of raadpleeg een juridisch adviseur. Zij kunnen op basis van jouw specifieke situatie bepalen of de verjaring daadwerkelijk is ingetreden.
Blijft de schuld zichtbaar in het BKR?
Verjaring heeft geen automatisch effect op een registratie bij het BKR (Bureau Krediet Registratie). Een negatieve BKR-registratie blijft in beginsel vijf jaar staan nadat de schuld is afgelost of beëindigd, ongeacht of de vordering verjaard is. Verjaring lost een BKR-registratie dus niet op. Wil je af van zo’n registratie, dan is dat een apart traject.
Verjaring van een schuld bij een incassobureau is een reëel rechtsmiddel, maar geen automatische uitweg. De termijn loopt pas echt als er in de tussentijd geen stuiting heeft plaatsgevonden. Controleer zorgvuldig je eigen tijdlijn voordat je concludeert dat een schuld verjaard is, en wees terughoudend met communicatie die als erkenning kan worden uitgelegd.